Wystawa Rozkaz nr 00485 o Antypolskiej Operacji NKWD na Sowieckiej Ukrainie w latach 1937-1938 w Centrum Pielgrzyma Narodowego Sanktuarium Matki Boskiej Częstochowskiej w Doylestown, PA
25 sierpnia 2023.

Dzięki uprzejmości Ojców Paulinów wystawa Archiwum IPN będzie dostępna do końca września.

Zbliżający się 57. Festiwal Polsko-Amerykański będzie dobrą okazją do zapoznania się z tym tragicznym ludobójstwem dokonanym na Polakach zamieszkujących sowiecką Ukrainę.

„Operacja polska” przeprowadzona przez NKWD w latach 1937–1938 w Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich to jedna z największych zbrodni ludobójstwa wymierzonych w naród polski w XX wieku. W wyniku realizacji rozkazu nr 00485 z 11 sierpnia 1937 r., wydanego przez ludowego komisarza spraw wewnętrznych ZSRS Nikołaja Jeżowa, pod fałszywymi zarzutami represjonowano przynajmniej 139 835 osób, z czego zamordowano nie mniej niż 111 091. Dodatkowo, na podstawie kolejnego rozkazu Jeżowa, z 15 sierpnia 1937 r. o nr 00486, represjom poddano żony i dzieci skazanych „zdrajców ojczyzny”...

Zdecydowaną większość ofiar „operacji polskiej” NKWD stanowili Polacy, ale wśród prześladowanych znaleźli się także przedstawiciele innych grup narodowych i etnicznych zamieszkujących ZSRS, w tym w znacznej liczbie – Ukraińcy. Akcja ta, choć nie była jedyną o charakterze narodowościowym (przeprowadzono też operacje: „niemiecką”, „fińską”, „estońską”, „łotewską” i inne), odznaczała się skalą ludobójstwa. Badacze tego zagadnienia szacują, że w okresie Wielkiego Terroru życie straciło co najmniej 200 tys. Polaków.

Autorzy wystawy: Sergiusz Kazimierczuk, Mariusz Kwaśniak, Paweł Zielony, dr Mariusz Żuławnik.

Stowarzyszenie Pamięć jest kustoszem wystawy na terenie Stanów Zjednoczonych. Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce jest partnerem prezentacji wystawy w Amerykańskiej Częstochowie.